Nguyễn Long Hải Personal Page sharing for a better world
Đứng ở tuổi tứ tuần, nhìn lại hành trình gần 2 thập kỷ lập nghiệp—từ một cậu học sinh miền quê trọ học tại Sài Gòn cho đến khi xây dựng doanh nghiệp vận hành trên toàn quốc—tôi nhận ra rằng: Sự khác biệt lớn nhất giữa một người bứt phá thành công và một người mãi mắc kẹt nằm ở những quyết định họ đưa ra ở tuổi trẻ.
Ở giai đoạn 20–30 tuổi, chúng ta rất dễ bị ngợp bởi vô số lời khuyên, áp lực thành công sớm và những cám dỗ ngắn hạn. Vậy làm sao để người trẻ đưa ra quyết định đúng đắn cho chặng đường dài?
Dưới đây là 5 bài học được tôi đúc kết từ chính những thăng trầm và trải nghiệm thực chiến của bản thân.
1. Theo đuổi đam mê – nhưng phải sẵn sàng đối mặt với thử thách
Nhiều bạn trẻ nghĩ theo đuổi đam mê là được làm những gì mình thích trong sự hào hứng. Nhưng thực tế sự nghiệp không màu hồng như vậy. Đam mê thực sự không nằm ở cảm xúc bộc phát, mà nằm ở năng lực chịu đựng áp lực để đi đến cùng với lựa chọn của mình.
Tôi vẫn nhớ những ngày đầu gầy dựng sự nghiệp riêng. Ban ngày làm việc ở tập đoàn đa quốc gia, ban đêm cặm cụi với bài toán kinh doanh, ăn gói mì qua bữa để dành giùm từng đồng vốn. Thậm chí khi chuẩn bị cưới vợ, tài chính eo hẹp đến mức bà xã tôi phải thốt lên: “Anh mang tiếng làm công ty nước ngoài, có kinh doanh riêng mà lấy gì lo cưới xin?”.
Nếu không có sự lì lợm và sẵn sàng đối mặt với giai đoạn khó khăn đó, chắc chắn sẽ không có một Nguyễn Long Hải đứng vững qua 5–7 đợt “sóng thần” kinh tế như ngày hôm nay. Hãy nhớ: Đam mê mà không có bản lĩnh vượt qua thử thách thì chỉ là sự ngộ nhận.
2. Đừng đưa ra quyết định chỉ dựa trên tiền bạc
Trong thời đại hiện nay, “cái bẫy kiếm tiền dễ dàng” đang giăng ra khắp nơi. Có những công việc mang lại thu nhập ngay lập tức nhưng lại không giúp bạn tích lũy được bất kỳ giá trị cốt lõi nào.
Nếu ở tuổi 20–25, bạn đưa ra quyết định nhảy việc hay đổi hướng chỉ vì vài triệu đồng chênh lệch mà bỏ qua cơ hội học hỏi tư duy hệ thống, bạn đang bán rẻ tương lai của chính mình. Tiền bạc là thước đo hiệu quả và là kết quả kéo theo, chứ không phải là la bàn. Khi bạn ưu tiên tích lũy “vốn năng lực” và “vốn quan hệ”, giá trị bản thân tăng lên thì thu nhập bền vững tự khắc sẽ tới.
3. Việc “Cần thiết” luôn quan trọng hơn “Sở thích”
Phương châm sống số một đã theo tôi hơn nửa đời người là “Well prepared is half done” (Chuẩn bị tốt là đã hoàn thành một nửa). Người làm việc cảm tính thường chỉ chọn làm việc họ “thích”. Người có tư duy quản trị sự nghiệp lại chọn làm những việc “cần thiết”.
- Sở thích có thể thay đổi theo cảm xúc ngắn hạn.
- Đòi hỏi cần thiết là những kỹ năng nền tảng, tư duy quản lý và năng lực cốt lõi mà thị trường bắt buộc phải có.
Đôi khi, quyết định đúng đắn nhất lại là dành thời gian buổi tối hay cuối tuần để mài dũa những kỹ năng bạn chưa từng thích. Chuẩn bị trước những năng lực quan trọng ngay cả khi chưa cần, để đến khi cơ hội hay sóng gió tới, bạn đã có sẵn nền tảng để nắm bắt và đứng vững.
4. Hòa nhập với đám đông để thấu hiểu và lãnh đạo tốt hơn
Tôi bắt đầu thực hành kỹ năng “cầm tay chỉ việc” và lãnh đạo đội ngũ từ khi còn ngồi trên giảng đường đại học. Trải qua nhiều năm quản lý, tôi nhận ra sai lầm lớn nhất của nhiều người trẻ khi lên làm quản lý là tự tách biệt mình ra khỏi tập thể, thích đứng trên cao để “chỉ tay 5 ngón”.
Muốn lãnh đạo tốt, bạn phải bước xuống thực địa, hòa nhập và nói cùng ngôn ngữ với số đông. Bằng việc thấu hiểu tâm tư, khó khăn và năng lực của từng nhân sự, bạn mới có thể trao quyền đúng người, tạo ra sự đồng thuận trọn vẹn từ trong ra ngoài. Lãnh đạo không phải là sự áp đặt vị thế, mà là năng lực truyền cảm hứng và dẫn dắt thông qua sự thấu cảm.
5. Dám nhận sai và học cách sửa lỗi nhanh nhất
Trong hành trình gần 20 năm qua, tôi đã đưa ra không ít quyết định sai lầm. Nhưng sự khác biệt nằm ở chỗ: Tôi coi lỗi sai là chi phí thử nghiệm bắt buộc phải trả.
Người trẻ thường ngần ngại nhận sai vì cái tôi quá lớn. Tuy nhiên, việc cố gắng bao biện cho một quyết định sai chỉ khiến bạn lãng phí thêm thời gian và tài nguyên. Khi nhận ra mình đi sai hướng, hãy dứt bỏ cái tôi, phân tích nguyên nhân gốc rễ và lập tức tối ưu lại hệ thống vận hành. Người đưa ra nhiều quyết định đúng nhất không phải là người chưa từng sai, mà là người biết nhận sai và điều chỉnh nhanh nhất.
Lời kết
Đưa ra quyết định đúng không phải là năng khiếu bẩm sinh hay sự may mắn. Đó là một tập hợp của tư duy chiến lược, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và thái độ nghiêm túc với tương lai của chính mình.
Đừng quá lo lắng nếu hiện tại bạn đang phải đối mặt với những ngã rẽ khó khăn. Hãy tập trung xây dựng năng lực cốt lõi ngay từ hôm nay, bởi vì chuẩn bị tốt chính là chiếc chìa khóa giúp bạn làm chủ mọi quyết định trong tương lai.
Cho sự thành công của bạn,
Nguyễn Long Hải
