“Điểm mù” sự nghiệp — thứ mà bạn không bao giờ nhìn thấy

Hầu hết chúng ta lớn lên với một niềm tin rất phổ biến: “Cứ dấn thân đi, cứ làm đi, sai ở đâu sửa ở đó. Trải nghiệm va vấp nhiều tự khắc sẽ khôn lên và nhìn thấu vấn đề.”

Nghe thì có vẻ rất thực tế và đầy tinh thần cầu tiến. Nhưng sau gần 20 năm lăn lộn trên thương trường, chứng kiến không biết bao nhiêu thăng trầm của các thế hệ nhân sự và nhà sáng lập trẻ, tôi nhận ra một sự thật phũ phàng hơn nhiều: Có những điểm mù trong sự nghiệp mà dù bạn có tốn 10 năm hay 20 năm tự mình va vấp, bạn vẫn hoàn toàn mù tịt về sự tồn tại của nó.

Tại sao lại có nghịch lý đó? Tại sao sự trải nghiệm đôi khi lại không đồng nghĩa với sự thức tỉnh?

Tầng thứ nhất: Tầm nhìn có giới hạn và chiếc bẫy của kinh nghiệm chủ quan

Lý do đầu tiên rất cơ bản và mang tính vật lý: Tầm nhìn của mỗi con người đều có giới hạn.

Bạn không thể nhìn thấy những thứ nằm ngoài tầm nhìn của mình. Để nhìn thấy một vật ở xa, thông thường chúng ta cần bước tới gần nó hơn. Thế nhưng, có những thứ dù tưởng chừng đang ở ngay trước mắt, ngay trong quyết định hằng ngày của bạn, bạn vẫn mãi hoài không nhận ra.

Lý do là vì bạn chưa đủ trải nghiệm để giải mã nó.

Hãy hình dung thế này: Bạn nhìn thấy một ly nước đặt trên bàn, nhưng bạn sẽ chẳng thể nào biết được nước trong ly đó đang sôi sục hay lạnh giá cho đến khi trực tiếp cầm nó trên tay. Bạn nghĩ rằng chỉ cần làm việc, sai rồi sửa, đau rồi khôn là sẽ tự khắc nhìn ra điểm mù.

Nhưng thực tế khắc nghiệt hơn rất nhiều. Có những cái bẫy tư duy, có những sai lầm chiến lược mà ngay cả khi bạn đã trực tiếp bước qua và ngã đau đớn, khi đứng dậy phủi bụi, bạn vẫn ngơ ngác không hiểu vì sao mình ngã. Bạn quy cho nó là “vận xui”, là “thị trường khắc nghiệt”, mà hoàn toàn bỏ quên điểm mù cốt lõi nằm ở chính cách tư duy của mình.

Tầng thứ hai: Điểm mù vô hình và sự cần thiết của “công cụ”

Nâng lên một tầng sâu hơn, có những điểm mù không đơn thuần nằm ở việc bạn va vấp nhiều hay ít, mà nó thuộc về bản chất của thế giới kinh doanh và vận hành.

Nó giống như sóng điện thoại hay sóng vô tuyến: Chúng vô hình, mắt thường không thể nhìn thấy, tay chân không thể chạm vào, nhưng chúng thực sự hiện hữu khắp mọi nơi, chi phối toàn bộ nhịp sống và kết quả của chúng ta.

Bạn không thể tự mình bắt được những con sóng ấy bằng đôi tay không. Bạn bắt buộc phải có một công cụ phù hợp.

Trong sự nghiệp cũng vậy. Những xu hướng ngầm của thị trường, những bài toán quản trị dòng tiền, nghệ thuật nhân sự hay tư duy chiến lược tầm vĩ mô… tất cả đều là những “thế giới sóng” vô hình đối với một người mới bắt đầu. Nếu không có công cụ, bạn sẽ mãi đứng ngoài vùng phủ sóng, tự mò mẫm trong một không gian mịt mờ thông tin.

Sức mạnh của Người đi trước và Mạng lưới Cố vấn

Đó là lý do vì sao trong suốt chặng đường lập nghiệp gần 20 năm qua, lời khuyên lớn nhất và nhất quán nhất mà tôi luôn dành cho những người trẻ bước ra đời là: Hãy tìm cho mình một Người cố vấn (Mentor).

Người cố vấn không phải là người dạy bạn cách làm việc bằng những lý thuyết sách vở khô khan. Họ là những người đã đi qua con đường bạn sắp bước, đã đặt chân đến những vùng đất mà bạn mới chỉ đang hình dung trong bản đồ, và quan trọng nhất: Họ có sẵn công cụ trong tay.

Họ nhìn thấy những gì bạn không thấy, bởi vì họ từng đứng ở vị trí của bạn vào nhiều năm về trước. Họ biết chỗ nào có vực sâu, chỗ nào có chông gai để nhắc bạn né tránh trước khi bạn kịp bước chân vào đó.

Nhưng giá trị của người cố vấn không dừng lại ở cá nhân họ. Công cụ vĩ đại nhất chính là Mạng lưới Cố vấn (Mentorship Network).

• Bản thân người cố vấn của bạn không hoạt động đơn độc; họ cũng là một thành viên trong một hệ sinh thái lớn hơn, và họ cũng đang tiếp tục nhận được sự cố vấn từ những bậc thầy đi trước.
• Chỉ khi bạn bước chân và hòa mình vào một mạng lưới cố vấn thực chiến, những góc khuất tăm tối nhất trong tư duy và sự nghiệp của bạn mới được rọi sáng.

Nếu không có mạng lưới đó, sự nghiệp của bạn sẽ mãi mãi bị kẹt lại ở một cấp độ — một trần nhà vô hình được định đoạt chính xác bởi tầm nhìn hạn hẹp của bản thân bạn. Bạn sẽ mãi chỉ thấy được những gì mắt bạn thấy, và lỡ mất những cơ hội vĩ đại nằm ở phía bên kia đường chân trời.

Mở cánh cửa bước vào tương lai cùng ECIN

Chính từ những chiêm nghiệm sâu sắc đó, chương trình hợp tác phát triển kinh doanh ECIN mà tôi cùng đội ngũ tâm huyết xây dựng đã ra đời.

Chúng tôi không xem ECIN đơn thuần là một nơi cung cấp cơ hội việc làm hay một trạm dừng chân mưu sinh. Hơn thế nữa, ECIN là một cánh cửa mở ra cộng đồng của những người làm nghề chuyên nghiệp.

Ở nơi đó, chúng tôi kiến tạo một hệ sinh thái thực thụ — nơi có những người cố vấn từng trải, tận tâm, đang sẵn sàng đồng hành, soi đường và cầm tay chỉ việc cho thế hệ kế thừa. Nơi những điểm mù lớn nhất trong tư duy của bạn được nhận diện, bóc tách và chuyển hóa thành năng lực vượt trội.

Bởi vì trên thương trường, đi nhanh chưa chắc đã là lợi thế, nhưng đi cùng nhau và đi với đúng người dẫn đường mới là chìa khóa duy nhất giúp bạn đi đến tận cùng của sự thành công.

Theo bạn, điều gì đáng sợ nhất đối với một người trẻ khi bắt đầu sự nghiệp: Thiếu tiền vốn, thiếu kinh nghiệm, hay thiếu đi một người cố vấn dẫn đường? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn nhé.